“Spraakgestuurd rapporteren kan de werkdruk verlagen en tijd besparen”
Voor de Academische Werkplaats Wijkverpleging-Noord (AWW-Noord) deden hbo-v-studenten Wouter Los en Lyn Holwerda onderzoek naar spraakgestuurd rapporteren in de wijkverpleging. Dit wordt steeds vaker in de wijkverpleging geïntroduceerd, maar het gebruik ervan blijft in de praktijk achter. Waarom? Wouter en Lyn onderzochten het.
Aan de hand van een kwalitatief design en meerdere interviews met wijkverpleegkundigen brachten ze in kaart waarom spraakgestuurd rapporteren niet altijd in praktijk wordt gebracht. Daarnaast keken ze naar hoe dit in de toekomst kan worden verbeterd. “Lyn en ik hadden allebei weinig tot geen ervaring met spraakgestuurd rapporteren, dus dit was voor ons nieuw”, vertelt Wouter. “Toch is technologie in de zorg de toekomst. Daarom was het bijzonder om te kunnen bijdragen aan deze nieuwe ontwikkeling.”
Begeleiding
Met hun onderzoek kwamen Wouter en Lyn tot de conclusie dat tijdsbesparing en gebruiksgemak, samen met een goede introductie en begeleiding, het gebruik van spraakgestuurd rapporteren kan bevorderen. Ook is het belangrijk om medewerkers meer te betrekken bij de nieuwe werkwijze en, waar mogelijk, één-op-één begeleiding aan te bieden. “Het heeft ons vooral het inzicht gegeven dat begeleiding en motivatie van groot belang zijn bij de implementatie van nieuwe methoden en technieken. Er moet op tijd worden gemeld dat er iets gaat veranderen, wat dit voor de verpleegkundigen betekent en hoe de begeleiding eruit komt te zien. Daarnaast kan het handig zijn om te vertellen waaróm het verandert. Tijdens de implementatie moeten medewerkers ook vragen kunnen stellen. Dat lijkt logisch, maar wordt gemakkelijk over het hoofd gezien. In sommige gevallen weten zelfs directe collega’s de antwoorden niet.”
Vervolgonderzoek
De belemmering van spraakgestuurd rapporteren zit ‘m in een gebrek aan introductie en begeleiding, net als technische herkenningsproblemen en privacygevoeligheid. “We raden aan om vervolgonderzoek te doen en de belemmerende én bevorderende factoren binnen verschillende leeftijdsgroepen in kaart te brengen. We hopen dat onze bevindingen kunnen bijdragen aan toekomstige implementaties van zorginnovaties. Spraakgestuurd rapporteren, oftewel iets inspreken dat volledig en correct wordt overgenomen, kan de werkdruk verlagen en tijd besparen. Die tijd kan dan worden gebruikt voor andere belangrijke zaken.”
Kansen
Anna Spoelstra was vanuit de Hanze docent-begeleider van Wouter en Lyn. “Ik vond het leuk om ze te begeleiden. Ze waren in het begin nog zoekende in hoe ze dit onderzoek het beste konden vormgeven, maar het is mooi om te zien hoe zij zich daar steeds verder in hebben ontwikkeld en tot relevante resultaten zijn gekomen.” Volgens Anna is spraakgestuurd rapporteren momenteel een ‘hot item’ in diverse instellingen en zorgsectoren. Ook haar ervaring is dat rapporteren voor wijkverpleegkundigen geregeld een uitdaging is. “Het is lastig om zaken concreet te maken. Dit zal enerzijds te maken hebben met tijd, anderzijds met schrijfvaardigheden of kennis. Het gaat af van tijd met de cliënt. Ik denk dat hier zeker kansen liggen, omdat inspreken sneller gaat dan typen. Daarnaast is het een mooie kans om cliënten te laten horen wat je rapporteert.”